Hazırlayan : E. Servet GÜNYEL /Meteoroloji Müh.
Düzenleyen: Ersoy KABAK /Bilgisayar Prog.
Bilimsel ilerlemeler ve Sayısal Hava Tahminindeki gelişmeler neticesinde daha sık ve kapsamlı uydu verisi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Avrupa Meteorolojik Uydu İşletme Teşkilatı (EUMETSAT), daha önceki METEOSAT uydularını takip eden yeni nesil uydu programını uygulayarak MSG sistemini kurmuştur. Bu uydular, Meteoroloji teşkilatları gibi kullanıcıların ihtiyaçları için Kısa süreli tahmin uygulamaları ile Sayısal Hava Tahmin çalışmaları ve ayrıca İklim gözlem ve araştırmaları için çok önemli veriler üretmektedir. Özellikle hava tahmincileri için şiddetli fırtınalar ve sis gibi tehlikeli hava olaylarını hızla belirlemek ve tahmin etmeye yardımcı olmaktadır.
MSG programının uzay kısmında 12 yıl süre ile işletilmek üzere Avrupa Uzay Ajansı (ESA)'nın sorumluluğu altında Avrupalı endüstri konsorsiyumu tarafından üretilmekte olan 3 tane uydu bulunmaktadır.
MSG uydusunun kullanım amaçlarını özetlemek gerekirse;
-
- Nowcasting Uygulamalarını Geliştirmek
-
- Yüksek Kalitede Görüntü Verisi
-
- Zamansal ve Alansal Yüksek Çözünürlük, Görüntü Verisinden Üretilen Yüksek Kalitede Meteorolojik Parametreler
-
- Yüksek Kapasitede Veri Toplama (İklim ve Diğer Bilimsel Çalışmalar İçin)
-
- İklim Çalışmaları İçin GERB Enstrumanı (GERB:Global Earth Radiotion Budget)
-
- Acil Durumlar İçin (S&R) Arama Kurtarma Hizmeti
- Gelişmiş Visible Infrared Görüntüleme Enstrumanı (Spinning Enhanced Vis & IR Imager) (SEVIRI)
- 12 Spectral Kanal
- 15 Dakika veri alma sıklığı
- 3 km çözünürlük (Sub-Satellite Point (SSP) üzerinde)
- 1 km çözünürlüklü Visible Kanal (HRV) (Sub-Satellite Point (SSP) üzerinde)
- Yüksek kalitede veri (10 bit)
- Daha iyi yeryüzü/bulut ayrımı (window kanalları)
- Atmosferin dikey yapısı hakkında daha fazla bilgi
- Pseudo sounding ve kararlılık ürünleri
- İki seviyede Subuharı (WV kanalları)
- Ozon/tropopoz bilgisi (IR9.6 kanalı)
-
Resimde MSG SEVIRI enstrümanı görülmektedir. MSG SEVIRI kanalları ile elde edilen bilgiler ve kullanım alanlarını genel olarak şu şekilde verebiliriz;
-
MSG-1 Tarama Sistemi:
-
Resimde MSG SEVIRI enstrümanı görülmektedir. MSG SEVIRI kanalları ile elde edilen bilgiler ve kullanım alanlarını genel olarak şu şekilde verebiliriz;
-
MSG-1 Alansal Çözünürlük Uydunun dik olduğu noktadan (SSP) uzaklaştıkça alansal çözünürlük azalmaktadır.
-
Buna göre aşağıda veri kalitesine ilişkin örnek alanlar verilmiştir. Görüleceği üzere yüksek enlemlere gidildikçe çözünürlük düşmekte, veri kalitesi azalmaktadır.
-
SEVIRI Kanalları:
-
SEVIRI kanalları ile atmosferin değişik seviyeleri hakkında veri alınabilmektedir. Atmosferin düşey profiline göre SEVIRI'de kullanılan kanalların orta enlemler için ağırlıklı fonksiyonu aşağıda verilmiştir.
-
EUMETSAT bünyesinde üye ülke meteoroloji teşkilatları, enstitüler ve araştırma merkezlerince oluşturulan SAF(Satellite Application Facilities) Uydu uygulama merkezlerince, Kısa vadeli hava tahminini(Nowcasting), İklim gözlemi, Okyanus ve deniz buzu, Sayısal hava tahmini Ozon gözlemi, GRAS Meteoroloji ve Yeryüzü analizi konularında araştırmalar yapılmakta ve uydulardan elde edilen veriler ile yeni ürünler geliştirilmektedir. MSG uydusu da SAF merkezlerinin kullandığı en önemli uydularından olup MSG uydu verilerinden yeni ürünler elde edilmesi çalışmaları da devam etmektedir.
Nowcasting SAF’ı tarafından; Bulut maskı, tipi, sıcaklığı ve yüksekliği, Yağış yapabilecek bulutlar, Konvektif yağış oranı, Toplam ve atmosfer seviyeleri için yağışa geçebilir su, Kararlılık analizi, Yüksek çözünürlüklü rüzgar, Otomatik görüntü yorumlama, Hızlı gelişen fırtına ve Hava kütlesi analizi ürünleri MSG verileri kullanılarak geliştirilmiştir.
Yeryüzü analizi SAF’ı tarafından yeryüzü albedosu, yeryüzü kısa ve uzun dalgalı akışlar, yeryüzü sıcaklığı, toprak nemi ve buharlaşma oranı konularında MSG ürünleri geliştirmektedir.
Sayısal Tahmin SAF’ı tarafından da MSG SEVIRI verileri ile Atmosferik hareket vektörleri için iyileştirilmiş gözlem operatörleri ve MSG Radyans veri asimilasyonu konularında ürünler geliştirilmektedir.
Nowcasting SAF'ı Tarafından Geliştirilen MSG Ürünleri:
Yukarıda bahsettiğimiz üzere, MSG uyduları özellikle Hava tahmini açısından büyük avantajlar sağlamaktadır. Aynı şekilde bu ürünler Havacılık Meteorolojisi açısından da büyük önem taşımaktadır. EUMETSAT bünyesindeki Nowcasting SAF’ı da bu ihtiyaçlara istinaden kurulmuş ve belirli bir araştırma dönemi sonrasında biraz sonra vereceğimiz ürünleri geliştirmiştir. Bu ürünler EUMETSAT üyesi ülkelerce kullanılabilmektedir (Türkiye EUMETSAT’ın kurucu üyesidir). Bu ürünler EUMETCast sistemi ile eş zamanlı olarak yayınlanan MSG verilerinin yine Nowcasting SAF’ı tarafından geliştirilen yazılımları ile elde edilmektedir.
Nowcasting SAF Tarafından Geliştirilen MSG Ürünleri No Ürün Adı (Kısaltma) Karekteristiği 1 Cloud Mask and Cloud Amount (CMa) Bulutluluk bilgisi 2 Cloud Type (including fog) (CT) Ana bulut tipleri, kapalılığı, yarı geçirgen ince bulutlar, sis/stratus tanımlama, kar veya deniz buzu oluşumu 3 Cloud Top Temperature/ Height (CTTH) Bulut tepe sıcaklığı ve yüksekliği 4 Precipitating Clouds (PC) Yağış şiddet sınıfları ile birlikte muhtemel yağış yapabilen bulutları belirleme 5 Convective Rainfall Rate(CRR) Konvektif bulutlar ve yağış şiddetleri 6 Total Precipitable Water (TPW) Açık alanlarda toplam subuharı miktarı 7 Layer Precipitable Water (LPW) Her seviye için sıvı su ve bağıl nem dağılımı 8 Stability Analysis Imagery (SAI) Açık hava kararlılık sınıfları (Lifting Index) 9 High resolution Wind from HRVIS (HRW) HRVIS ile yüksek çözünürlüklü(25 km veya daha yüksek) rüzgar 10 Automatic Satellite Image Interpretation (ASII) Tekst olarak bulut görüntüleri ve alan tanımlama ile elde edilen diğer altlıklar 11 Rapidly Developing Thunderstorm (RDT) Konvektif sistemlerin gelişimiyle ilgili özellikleri gösteren Semi-quantitative görüntü ürünleri 12 Air Mass Analysis (AMA) Hava kütlelerinin sınıflandırılmasını tanımlayan temel büyüklüklerin kombinasyonu. Hava kütlelerinin sınırlarının belirlenmesi
Devam edecek...
|
|
| Animasyon için resmin üzerine tıklayınız | |
MSG uydularının genel özelliklerini ve önemini şöyle sıralayabiliriz;
|
| Msg-1 SEVIRI Enstrümanı (Spinning Enhanced Visible and Infrared Imager) |
| Bilgi | Kullanım Alanı |
|
|
Bulut tanımlama, görünüm tanımlama, bulut takibi aerosol gözlemi, bitki örtüsü izleme. |
|
|
Kar ve bulutu ayırt etme, bulut safhasını (buz yada su) belirleme. |
|
|
Alçak bulutların ve sisin belirlenmesi, geceleri kara ve deniz yüzey sıcaklıklarının belirlenmesi. |
|
|
Yüksek ve orta seviye troposferdeki subuharı miktarı, bulut ve subuharı izleme ve bulut yüksekliklerinin belirlenmesi. |
|
|
İnce cirrus bulutları ve bulut safhalarının belirlenmesi. |
|
|
Toplam ozon miktarının belirlenmesi. |
|
|
Yer ve bulut tepe sıcaklığı, bulut tanımlama, “atmosferik window” kanallarının belirlenmesi. |
|
|
Bulut yüksekliğinin (özellikle ince cirrus bulutları) belirlenmesi. |
|
|
| MSG Seviri | Animasyon için resme tıklayınız |
| MSG-1 (SEVIRI) Coğrafik Kapsama Alanı | |
| 3712 X 3712 | 11136 X 5568 |
|
|
| HRV Hariç Bütün Kanallar | HRV |
